logopedists.gr

Ο βαθμός βαρηκοΐας σχετίζεται στενά με την ικανότητα ανάπτυξης του προφορικού λόγου. Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες (π.χ. ο χρόνος εμφάνισης του ακουστικού προβλήματος, η έγκαιρη διάγνωση, ο χρόνος τοποθέτησης βοηθήματος, η άμεση εκπαίδευση, πιθανές επιπρόσθετες διαταραχές, κοινωνικοοικονομικοί και ψυχοσυναισθηματικοί παράγοντες, η υποστήριξη από το περιβάλλον) που μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη και εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας. Μετά την τοποθέτηση των ακουστικών βαρηκοΐας ή του κοχλιακού εμφυτεύματος θεωρείται απαραίτητη μια συστηματική λογοθεραπευτική παρέμβαση. Η λογοθεραπεία έχει ως στόχο να βελτιώσει την ακουστική διάκριση και αντίληψη (διάκριση ήχων του περιβάλλοντος, φθόγγων, λέξεων και προτάσεων του προφορικού λόγου), την κατανόηση και παραγωγή του λόγου ώστε το παιδί να χρησιμοποιεί και να εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο τη νέα ακοή του. Οι στόχοι της θεραπείας διαφοροποιούνται ανάλογα με το βαθμό της βαρηκοΐας και την ιατρική αποκατάσταση που έχει επιλεγεί για το παιδί (ακουστικό βαρηκοΐας ή κοχλιακό εμφύτευμα). Σε κάθε περίπτωση όμως απαιτείται χρόνος εκπαίδευσης και συνεργασίας με ειδικούς τόσο του ίδιου του παιδιού όσο και της οικογένειας του για την ανάπτυξη της επικοινωνίας του βαρήκοου παιδιού. Η δυνατότητα πρόσβασης στο ακουστικό ερέθισμα, είτε με ακουστικά βαρηκοΐας είτε με κοχλιακό εμφύτευμα δε συνεπάγεται την άμεση ανάπτυξη του προφορικού λόγου. Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου προϋποθέτει την ανάπτυξη της κατανόησης του λόγου. Ο χρόνος ανάπτυξης του εκφραστικού λόγου και της ομιλίας του παιδιού θα εξαρτηθεί από τη χρονολογική του ηλικία, την ακουστική του ηλικία, την εκπαίδευση που έχει δεχθεί πριν την ενίσχυση της ακοής του αλλά και το επίπεδο ανάπτυξης της κατανόησης του λόγου.

Σε ένα παιδί με ουδό ακοής στα 60-70dB μπορούμε να ενισχύσουμε την ακοή του αποτελεσματικά με τα κατάλληλα ακουστικά βαρηκοΐας. Ο στόχος θα πρέπει να είναι να βρεθούνε τα καταλληλότερα ακουστικά βαρηκοΐας και να ρυθμιστούν σωστά, ούτως ώστε το παιδί να δέχεται το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από τα ακουστικά και να ανταποκρίνεται ικανοποιητικά σε όλες τις συχνότητες. Με μία βαρηκοΐα τέτοιου βαθμού και τα κατάλληλα ακουστικά ένα παιδί μπορεί να λειτουργήσει ικανοποιητικά. Ικανοποιητική λειτουργία θεωρείται να μπορεί να ανταποκριθεί μόνο μέσω του ακουστικού ερεθίσματος (χωρίς βοήθεια από χειλεοανάγνωση ή άλλο οπτικό ερέθισμα) σε ομιλία που παρουσιάζεται σε ήσυχο περιβάλλον, με φυσιολογική ταχύτητα και ένταση φωνής, σε ποσοστό πάνω από 70%. Σίγουρα, θα υπάρχουν πάντα κάποιοι ήχοι τους οποίους δε θα μπορεί να ακούει καλά ή θα υπάρχουν ακουστικές συνθήκες (π.χ. σε θόρυβο) στις οποίες θα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί. Το κοχλιακό εμφύτευμα θα μπορούσε να του προσφέρει καλύτερη πρόσβαση στον ήχο και μεγαλύτερη ευκολία και άνεση στο να δέχεται τα ακουστικά ερεθίσματα, χωρίς όμως να κάνει την τεράστια διαφορά στη ζωή του γιατί κανονικά με τα κατάλληλα ακουστικά θα πρέπει να έχει ήδη ικανοποιητική ακοή. Στην ηλικία που είναι, προκειμένου να ληφθεί η όποια απόφαση ή να απορριφθεί η όποια εναλλακτική λύση, θα ήταν σκόπιμο : Α. να έχει προηγηθεί πρόσφατη αξιολόγηση ακουολογική από ΩΡΛ αλλά και δεξιοτήτων ακρόασης λόγου από λογοθεραπευτή. Β. να ενημερωθεί εκτενώς η οικογένεια αλλά και το ίδιο το βαρήκοο παιδί για το τι μπορεί να προσφέρει το κοχλιακό εμφύτευμα (δυνατότητες αλλά και περιορισμούς) και να γνωρίσει αρκετούς χρήστες κοχλιακού εμφυτεύματος Γ. να συμμετέχει στην όποια απόφαση και το ίδιο το παιδί εφόσον είναι σε θέση.

O λόγος που θα πρέπει να απευθύνουμε στο παιδί θα πρέπει κατ' αρχάς να είναι κατανοητός από το παιδί και συνεπώς το γλωσσικό επίπεδο του λόγου μας πρέπει να καθορίζεται με βάση το κεκτημένο γλωσσικό επίπεδο του βαρήκοου/κωφού παιδιού. Όταν απευθύνουμε τον προφορικό λόγο, είναι φυσικό να χρησιμοποιούμε κάποιες χειρονομίες καθώς και τη γλώσσα του σώματος η οποία βοηθά και συμπληρώνει το νόημα. Επίσης, είναι θεμιτό να δίνουμε χρώμα στη φωνή μας διότι η πλούσια προσωδία της ομιλίας υποβοηθά την κατανόηση και τη γλωσσική επεξεργασία (π.χ. σύνταξη) σε όλα τα επίπεδα (λεκτικό, φραστικό, αφηγηματικό). Πολλές φορές όμως, η συνεννόησή μας σε ανοιχτό διάλογο, θα είναι δύσκολη καθώς η ομιλία των παιδιών δεν θα είναι αρχικά καταληπτή. Τότε πρέπει οι γονείς αλλά και οι εκπαιδευτικοί να δίνουμε επιλογές στα παιδιά (αυτό ή το άλλο;) ή ευκαιρίες για να απαντήσει 'ναι/ όχι' σε μία επιλογή. Ρωτάμε, περιμένουμε απάντηση, ενθαρρύνουμε και τη δήξη αν χρειαστεί (να δείξει το παιδί με το δάκτυλό του τι είναι αυτό που επιθυμεί). Έτσι, παροτρύνουμε το διάλογο με το παιδί από πολύ νωρίς, καθώς και τη γενικότερη δυνατότητα συνδιαλλαγής και ενεργής συμμετοχής από την πλευρά του στα καθημερινά δρώμενα. Όσο για το μάθημα στο σχολείο, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να συνοδεύουν τον προφορικό τους λόγο με πολλά οπτικά μέσα (εικόνες, φωτογραφίες, κτλ) και γραπτές οδηγίες. Τα παιδιά με κοχλιακό εμφύτευμα ακούνε, συνεπώς δεν είναι απαραίτητο να έχουν συνεχή πρόσβαση στο πρόσωπό μας. Επιλέγουμε την κατάλληλη θέση μέσα στην τάξη. Τους μιλούμε με φυσικό και αβίαστο τρόπο, ούτε δυνατά ούτε σιγανά. Τα παιδιά με ακουστικά βαρηκοΐας και σοβαρή ακουστική απώλεια χρειάζονται να έχουν την οπτική πρόσβαση όταν μιλούμε για να κάνουν χειλιανάγνωση. Ας μείνουμε σε κοντινή απόσταση. Το σημαντικό με τα παιδιά που έχουν ακουστική απώλεια είναι να μη σταματάμε να δίνουμε πλούσια γλωσσικά ερεθίσματα σε οποιοδήποτε περιβάλλον και αν βρισκόμαστε (παιδική χαρά, ψώνια, σπίτι, κτλ). Σχολιάζουμε τα πάντα λεκτικά και ζητούμε τη συμμετοχή του παιδιού σε κάθε μας επικοινωνία. Να μην ξεχνάμε ότι ο λόγος του παιδιού εξελίσσεται. Γι αυτό πρέπει να αλλάζουμε συνεχώς το γλωσσικό επίπεδο του λόγου που του απευθύνουμε, εισάγοντας πιο σύνθετες ή ασυνήθιστες λέξεις, πιο μεγάλες προτάσεις, πιο περίπλοκο νόημα. Ο λογοπεδικός είναι το κατάλληλο πρόσωπο για να μας υποδείξει ό,τι χρειαστεί στον τομέα αυτό.

Οι συνεδρίες λογοθεραπείας θα πρέπει να γίνονται συνήθως με συχνότητα τουλάχιστον 2-3 φορές την εβδομάδα ανάλογα την ηλικία του παιδιού, το βαθμό της βαρηκοΐας, τη γονεϊκή συμμετοχή, τη σοβαρότητα της καθυστέρησης στο λόγο και στην ομιλία του παιδιού, καθώς και το επίπεδο εκπαίδευσης του παιδιού μετά την τοποθέτηση του ακουστικού ή του εμφυτεύματος. Η κάθε περίπτωση όμως πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά και σε τακτά χρονικά διαστήματα, ούτως ώστε να επιλέγεται η σωστή συχνότητα και διάρκεια των συνεδριών, ανάλογα με τις ανάγκες, που σε διαφορετικές χρονικές στιγμές στην εξέλιξή του, παρουσιάζει το παιδί. Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που ακόμα και μία φορά την εβδομάδα ή μία φορά το μήνα μπορεί να είναι αρκετό ή άλλες περιπτώσεις που μπορεί να χρειάζεται ένα παιδί ακόμα και καθημερινή επαφή. Πχ ένα παιδί που είναι στην εφηβεία και κάνει λογοθεραπεία από μικρό ίσως μία φορά την εβδομάδα ή το μήνα να του είναι επαρκής. Σημαντικοί παράγοντες για την καλή ανάπτυξη γλωσσικών ικανοτήτων είναι η έγκαιρη διάγνωση σε συνδυασμό με την πρώιμη παρέμβαση και τη γονεϊκή συμμετοχή στο πρόγραμμα αποκατάστασης. Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης στα παιδιά με κώφωση και βαρηκοΐα είναι ευρέως αναγνωρισμένη και θεωρείται απαραίτητη για την καλύτερη πρόγνωση στην ανάπτυξη των ακουστικών δεξιοτήτων, του λόγου και των γνωστικών ικανοτήτων. Η βρεφική και νηπιακή ηλικία αποτελούν τη θεμελιακή περίοδο για την κατάκτηση της γλωσσικής κατανόησης και έκφρασης για τα ακούοντα αλλά και βαρήκοα/κωφά παιδιά. Η συμμετοχή των γονέων στην εκπαίδευση και ενίσχυση του παιδιού εξασφαλίζει καλύτερα αποτελέσματα στην ανάπτυξη του λόγου. Στον τομέα της γλωσσικής έκφρασης η κατάκτηση των γλωσσικών σταδίων ακολουθεί την πορεία των παιδιών με φυσιολογική ακοή αλλά με διαφορετικό ρυθμό. Ο ρυθμός αυτός εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους όπως ο βαθμός της βαρηκοΐας, η ηλικία διάγνωσης, η μέθοδος ενίσχυσης /αποκατάστασης της ακοής, η μέθοδος επικοινωνίας, η συνεργασία των εμπλεκόμενων ειδικοτήτων, η σωστή τεχνική υποστήριξη και η συνεργασία των γονέων.

Όλα τα ασφαλιστικά ταμεία συμμετέχουν στα έξοδα συνεδριών λογοθεραπείας βαρήκοων και κωφών παιδιών, αρκεί να υπάρχει και η αντίστοιχη γνωμάτευση για την αναγκαιότητά τους από δημόσιο φορέα ( νοσοκομείο, Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής κλπ). Το κάθε ταμείο έχει το δικό του τιμολόγιο και ορισμένα ταμεία καλύπτουν ένα μέρος της δαπάνης του άμεσα ή έμμεσα ασφαλιζόμενου. Ορισμένα ταμεία (όπως π.χ. το ΙΚΑ) καλύπτουν 9,97 ευρώ τη συνεδρία, άλλα όπως το δημόσιο, ο ΟΑΕΕ ή το ΤΣΑΥ καλύπτουν 15,00 ευρώ τη συνεδρία, και άλλα όπως των δημοσιογράφων καλύπτουν 20,00 ευρώ τη συνεδρία. Επίσης ο αριθμός των συνεδριών μπορεί να ποικίλει. Ο μέγιστος αριθμός συνεδριών που μπορεί να εγκριθεί είναι μέχρι και 20 συνεδρίες λογοθεραπείας ή Αγωγής Λόγου ανά μήνα. Η έγκριση συνήθως είναι ετήσια και ανανεώνεται ανά χρόνο. Η διαδικασία για την έγκριση συνήθως είναι διαφορετική για το κάθε ταμείο, οπότε επικοινωνήστε μαζί τους για να είστε σίγουροι ότι ακολουθείτε τα σωστά βήματα. Όταν γίνει η διάγνωση της βαρηκοΐας / κώφωσης καλό είναι να ενημερωθείτε άμεσα από τον ασφαλιστικό σας φορέα για αυτά που μπορεί να σας καλύψει και ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσετε προκειμένου να καλυφθείτε από την αρχή. Επίσης, επικοινωνώντας με το λογοθεραπευτή που θα επιλέξετε, καλό θα ήταν να συζητήσετε από την αρχή τόσο το κόστος των συνεδριών όσο και τις δυνατότητες συμμετοχής από το ταμείο σας. Οι ιδιωτικές ασφάλειες συνήθως καλύπτουν σημαντικό ή και όλο το ποσό των συνεδριών λογοθεραπείας, αρκεί όταν έχει γίνει το συμβόλαιο να έχει προβλεφθεί η κάλυψη της λογοθεραπείας και να έχει προηγηθεί της διάγνωσης της βαρηκοΐας / κώφωσης. Και για τις ιδιωτικές ασφάλειες πάντως καλό θα ήταν να επικοινωνήσετε με τον ασφαλιστή σας για να δείτε τι δυνατότητες κάλυψης μπορεί να υπάρχουν.